Mary Borden – haar Mobiel Chirurgisch Hospitaal n° 1

Eind 1914, Mary Borden (°1886 Chicago), een rijke en kunstzinnige Amerikaanse dame is hoogzwanger.  Ze heeft geen enkele notie van verpleging.  En toch schrijft zij zich in bij het “London Committee of the French Red Cross”.  Deze organisatie rekruteert verpleegsters om naar het front te vertrekken.

Op nieuwjaarsdag 1915 wordt Mary Borden moeder van haar derde kind.  Nog geen maand later wordt ze opgeroepen om naar Duinkerke te gaan om te helpen bij de bestrijding van de tyfusepidemie.  Zij wordt er direct geconfronteerd met de harde realiteit.  Duizenden zieken en gewonden liggen in en rond Duinkerke in armzalige ziekenzalen.  Daar krijgt Mary Borden haar eerste lessen in verpleging, verzorging van wonden en het van injecties.

De ambitieuze Mary Borden komt al vlug in conflict met het Franse gezag.  Ze stoort zich aan de vrouwonvriendelijke situatie in de Franse gezondheidsdienst en aan de manier waarop de overvloed aan gewonden zo ver van het front worden opgevangen.  Zij trekt haar stoute schoenen aan en stelt de Franse generaal Joseph Joffre voor om onder haar leiding een militair hospitaal op te richten.   

Het Franse leger zou wel verantwoordelijk blijven voor de artsen, het transport en de logistieke ondersteuning.  Als ze carte blanche krijgt bij de rekrutering van verpleegsters, dan belooft ze aanzienlijke geldelijke steun voor de bouw van het veldhospitaal.

Generaal Joffre was eind 1914 al op bezoek in Oost-Cappel en Roesbrugge geweest en had toen waarschijnlijk ook al goede contacten met de plaatselijke gezagsdragers en kon dus waarschijnlijk rekenen op steun bij het zoeken naar het geschikte terrein.  Tot haar eigen verbazing krijgt ze van generaal Joffre een positief antwoord.  Ook de Franse legerleiding beseft te noodzaak om dichter bij het front voor de nodige eerste hulp te zorgen.  Er worden plannen gemaakt om een nieuw hospitaalcomplex te bouwen op de Hoge Seine in Beveren-aan-de-IJzer, dicht bij Roesbrugge, het hoofdkwartier van de Franse troepen in de Westhoek.

Intussen is Mary Borden volop bezig met het werven van fondsen in haar thuisland, de Verenigde Staten van Amerika.  Zij organiseert in diverse Amerikaanse kranten een grote advertentiecampagne.  In juli 1915 worden haar inspanningen beloond.  Haar Mobiel Chirurgisch Hospitaal n° 1 wordt operationeel.

Mary Borden – literair

Mary Borden is op 15 mei 1886 geboren in een welstellende familie in Chicago.  Zij volgt een kunstopleiding in het prestigieuze Vassar College.  In 1908 treedt zij in het huwelijk met de Schot Georges Douglas Turner.  Samen krijgen ze drie dochters.

Reeds voor de Eerste Wereldoorlog vertoeft Mary Borden in Londense literaire kringen.  Op 25-jarige leeftijd schrijft zij haar eerste novelle “The Mistress of Kingdoms”, die in 1912 wordt uitgegeven onder de schuilnaam Bridet Maclagan. 
In het Mobiel Chirurgisch Hospitaal n° 1 in Beveren-aan-de-IJzer begint zij te schrijven over de verschrikkingen en het leed van de oorlog.  Dat wordt verder aangevuld met haar ervaringen tijdens de Slag aan de Somme, de grootste en bloedigste veldslag van de Eerste Wereldoorlog.

Dit zal resulteren in de oorlogsklassieker “The Forbidden Zone”, die pas in 1929 wordt uitgegeven.  Mary Borden heeft teksten al in de zomer van 1917 aangeboden bij verschillende Britse uitgeverijen, maar geen enkele waagt zich aan de publicatie van de geschriften die zo weinig ontzag tonen voor de officiële versie van de oorlogssachting.  Het boek is in 2011 in het Nederlands vertaald door Erwin Mortier onder de titel “Verboden Gebied”.

Niettegenstaande de helse toestanden aan de Somme vindt Mary Borden toch nog de tijd om haar derde novelle “The Romantic Woman” te publiceren.  In die periode leeft zij ook kapitein Edward Loouis Spears kennen.  Spears is een geboren en getogen Fransman maar met Engels-Ierse roots.  Voor Borden is het liefde op het eerste gezicht.  In april 1917 schrijft zij een gedicht waarin zij in bedekte termen de liefde verklaart aan de kapitein.

Mary Borden scheidt van haar eerste man Turner en trouwt in 1918 met Spears, waarmee zij samen nog een zoon krijgt.  In het interbillum publiceert Mary Borden nog meerdere boeken, waaronder haar roman “Action for Slander” uit 1937, die nog datzelfde jaar verfilmd wordt.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt Mary Borden’s kennis aangewend tot opzetten van een gelijkaardige hulporganisatie als in de Groote Oorlog.  Dat leidt tot de oprichting van de “Hadfield-Spears Ambulance unit”.  Terug actief aan het front schrijft ze haar ervaringen neer in “Journey down a Blind Alley”.

Mary Borden schrijft niet alleen, ze schildert ook portretten en landschappen.  Het schilderij “Avalon” wordt hier tentoongesteld.  Ook wordt zij graag geschilderd door andere kunstenaars.

Mary Borden sterft op 2 december 1968 in Warfield, ten westen van Londen op 82-jarige leeftijd.

Literatuurlijst Mary Borden:

Boeken info Mary Borden

  • A woman of two wars – Jane Conway
  • Poems of love and War

Boeken onder pseudoniem Bridget Maclagan

  • Mistress of Kingdom (1912/1913)
  • Collision (1913 – na Mistress of Kingdom)

Boeken van Mary Borden

  • The Romantic woman/lady (1920)
  • The Tortoise - novelle (1921)
  • Jane Our Stranger (1923)
  • Three Pilgrims and a Tinker (1924)
  • Jericho Sands – novelle (1924)
  • Four o’clock and other stories(1925)
  • Flamingo or the American Tower (1927)
  • Johovah’s day (1928-1929)
  • The Forbidden Zone (1929)
    • The North
      • BELGIUM
      • BOMBARDMENT
      • THE CAPTIVE BALLOON
      • THE SQUARE
      • SENTINELS
      • THE REGIMENT
      • THE BEACH
      • MOONLIGHT
      • ENFANT DE MALHEUR. A Story
      • ROSA. A story
    • The Somme (Hospital sketsches)
      • THE CITY IN THE DESERT
      • CONSPIRACY
      • PARAPHERNALIA
      • IN THE OPERATING ROOM
      • BLIND. A story
      • THE PRIEST AND THE RABBI. A story
      • THE TWO GUNNERS. A story
    • Poems
      • The Hill
      • The song of mud
      • Whrer is Jehovah
      • The virgin of Albert
      • Unidentified
    • A woman with White Eyes (1930)
    • Sarah Gay (1931)
    • The Technique of Marriage (1933)
    • Mary of Nazareth (1933)
    • The King of the Jews (1935)
    • The Black Virgin (1937)
    • Action for Slander (1937?? - verfilming)
    • Strange Weekend (1938)
    • Passport for a girl (1939) – short stories an account of English attitudes to the rise of Adolf Hitler in Nazi Germany.
    • Journey down a blind Alley (1946)
    • 2 Shovel Street (1949)
    • For the Record (1950)
    • Catspaw (1950)
    • Martin Merriedew (1952) - about a pacifist tried for treason
    • You the jury – novelle (1952)
    • Margin of Error(1954)
    • The hungry Leopard (1956

Gedichten / Poemes / korte teksten

  • 1916-07 English Review -War vignettes (Bridget Maclagan)
    • Bombardement
    • Rousbrugge
  • 1917-08 English Review - The Song of Mud (at the Somme)
  • 1917-08 English Review - At the Somme (The song of Mud)
  • 1917-10 English Review - The Regiment
  • 1917-12 English Review – Unidentified
  • 1929-03 The Harpers Monthly - Society, English and American – pag 435-442
  • 1929-04 The Harpers Monthly - A Defense of French Morals – pag 565-571
  • 1929-12 The Harpers Monthly - Manners – pag 77-81
  • 1931-04 The Harpers Monthly - Chicago Revisited – pag 541-547
  • 1930-06 The Harpers Monthly - A Defense of the English climate – pag 28-33
  • 1931-09 The Harpers Monthly - The Englishman Himself – pag 449-4558
  • 1931-11 The Harpers Monthly - The English boys go off to School – pag 744-748

Films/boeken

  • Action for Slander (verfilming van het boek - 1938)